Edebiyat Notları – Divan Edebiyatının Önemli Nesir Yazarları – Melik Fırat İLHAN

0
384
edebiyat notları

Edebiyat Notları; sınavlardaki bütün edebiyat sorunlarını çözmek, okul notlarını yükseltmek, genel kültür edinmek isteyenler için kaçırılmayacak bir fırsattır.Bu bölümde, Divan edebiyatının önemli nesir yazarları ile ilgili bilgiler yer almaktadır.

1. ÜNİTE: TÜRK EDEBİYATININ DÖNEM-KİŞİ-ESER ÖZELLİKLERİ

3. Bölüm: Divan Edebiyatının Önemli Nesir Yazarları:

  1. Sinan Paşa: 15. yüzyılda süslü nesrin önemli temsilcilerindendir. Tazarruname en önemli eseridir.
  2. Aşıkpaşazade: 15. yüzyılda yaşamış, konuşma diline yakın bir Türkçeyle yazmıştır. Tevarih-i Ali Osman önemli eseridir.
  3. Mercimek Ahmet: 15. yüzyılda Kaabusname adlı didaktik eseri Türkçeye tercüme etmiştir.
  4. Lamii Çelebi: 16. yüzyılda sade nesrin önemli yazarlarındandır. Bursa Şehrengizi en önemli eseridir.
  5. Seydi Ali Reis: 16. yüzyılda yaşamış ve Türk edebiyatının ilk seyahatnamesi olan Miratü’l-Memalik’i yazmıştır.
  6. Piri Reis: 16. yüzyılda yaşamıştır. Önceleri korsan olan Piri Reis, denizcilikle ilgili Kitab-ı Bahriye adlı eseri ve haritaları ile tanınmıştır.
  7. Evliya Çelebi: 17. yüzyılda yaşayan yazar, eğlenceli bir dilde yazdığı ve başyapıt kabul edilen Seyahatname‘siyle, Divan nesrinin geleneksel kalıplarını kırmıştır.
  8. Katip Çelebi: 17. yüzyılda yaşamış, Osmanlı coğrafyacılığında çığır açan Cihannüma’yı ve ilk bibliyografya olan Keşfü’z-Zünun’u (Arapçadır.) yazmıştır.
  9. Koçi Bey: 17. yüzyılda yaşamış IV. Murat’a devletin durumuyla ilgili sunduğu Koçi Bey Risalesi ile tanınmıştır. Bu eseri sade ve duru bir dille yazmıştır.
  10. Yirmisekiz Çelebi Mehmet: 18. yüzyılda yaşamış, Lale Devri’nde elçi olarak Paris’e gönderilmiş, orada gördüklerini anlattığı Sefaretname adlı bir esir yazmıştır.
  11. Naima: 18. yüzyılda yaşamış, Osmanlı’nın ilk resmi vakanüvisi (olay yazıcı) ve en ünlü tarihçisidir. En ünlü eseri Naima Tarihi‘dir.
  12. Ahmet Cevdet Paşa: 19. yüzyılın önemli bilgin ve devlet adamıdır. Mecelle-i Ahkam-AdliyeTarih-i Cevdet ve Belegat-ı Osmaniye önemli eserleridir.

Çağatay Sahası Edebiyatı

Timurlar devrinde Doğu (Çağatay) Türkçesiyle oluşturulan eserlere denir. 15. yüzyılda gelişmiştir. Ali Şir Nevai ve Babür Şah en önemli sanatçılarıdır.

1. Ali Şir Nevai

  • 15. yüzyılda yaşamış, Türkçenin Farsçadan üstün olduğu ispatlamak amacıyla Muhakemetü’l Lügateyn’i yazmıştır.
  • İlk hamse sahibi şair olan Nevai’nin, Mecalisü’n Nefais adlı eseri Türk edebiyatındaki ilk şuara tezkiresidir. (şairler antolojisi).

2. Babür Şah

  • 16. yüzyılda yaşamış, Hindistan’ı fethedip burada Babür Devleti’ni kurmuştur.
  • Ali Şir Nevai’nin etkisinde yazan Babür Şah’ın en önemli eseri 1494-1529 yılları arasında gezdiği yerleri yıl yıl anlattığı Babürname adlı gezi-anı kitabıdır.

3. Ebulgazi Bahadır Han

  • 17. yüzyılda yaşamış, Türk tarihiyle ilgili eserleriyle tanınmıştır.
  • Şecere-i Terakime (Türkmenlerin Soy Kütüğü) ve Şecere-i Türki (Türklerin Soy Kütüğü) önemli eserleridir.

Divan Edebiyatı Akımları

  1. Sebk-i Hindi: Hint tarzı demektir. Şiirde uyak, ses, kelime oyunlarını önemseme; alışılmamış benzetmeler yapma ve anlaşılması zor şiirler yazma bu akım şairlerinin önemli özellikleridir. Neşati, Naili, Nabi, Nef’i bu akımdan etkilenen önemli şairlerdir.
  2. Türki-i Basit: Yabancı sözcüklerin dilimizde çok kullanılması üzerine 15. yüzyılda Aydınlı Visali, 16. yüzyılda Mahremi ve Edirneli Nazmi’nin temsil ettiği dilde sadeleşme hareketidir.
  3. Mahallileşme Akımı: Dilde sadeleşme hareketinin 18. yüzyılda ortaya çıkan hali ve Divan edebiyatına somut gündelik konuların girmesidir. Akımın en önemli temsilcisi Nedim’dir.

 

“Edebiyat Notları yayın hakları Fırat Hoca Kitapları’na aittir. 5846 ve 2936 sayılı telif hakları yasası gereğince, tamamının veya herhangi bir bölümünün  yayıncısının izni alınmadan; elektronik, mekanik, fotokopi, faksimile ve herhangi bir kayıt sistemi ile çoğaltılması veya depolanması yasaktır.”

[Toplam:2    Ortalama:5/5]

CEVAP VER

Yorum
Lütfen isminizi girin