Edebiyat Notları – Önemli Edebiyat Kavramları – Melik Fırat İLHAN

0
464
edebiyat notları

Önemli Edebiyat Kavramları

  1. İmge: Edebi eserlerde anlatılmak istenen şeyi daha belirgin kılmak için zihinde canlandırmaya çalışan görüntüye denir. Zihinde tasarlanan veya hayal edilen şeydir.
  2. Armoni: Şiirde ahenk sağlamak için yakalanmaya çalışılan ses uyumudur. Şiirde ses uyumu aliterasyon ve asonanslarla sağlanır.
  3. Ritm: Şiirde durakların düzenli tekrarından doğan ses uyumudur.
  4. Durak: Hece ölçüsünde dizenin kendi içinde anlamlı bölümlere ayrılmasına durak denir.
  5. Ulam: Ünsüzle biten bir sözcüğün hemen yanında ünlüyle başlayan bir sözcüğe ulanarak okunmasıdır.
    Her an yaz ortasında hayal ettiğim güneş.
  6. Seci: Düzyazılardaki kafiye ve rediflere denir. Divan nesrinde çok kullanılmıştır.
    “İlahi kabul senden, ret senden; şifa senden, der senden… İman verdin, kaim eyle; ihsan verdin, daim eyle!” (1989 / ÖYS)
  7. İmale: Aruz ölçüsünde açık heceyi ölçü gereği kapalı hale getirmektir.
  8. Zihaf: Aruz ölçüsünde kapalı heceyi ölçü gereği açık hale getirmektir. Çok büyük bir aruz kusurudur.
  9. Med: Sözcük anlamı uzatmaktır. Aruzda ölçüyü tutturmak için iki kapalı hece arasına bir açık hece getirmek gerektiğinde uzun ünlü ve ünsüzle biten heceyi okumaktır.
  10. Kasr: Aruzda uzun okunan bir sözcüğü kısaltarak okumaktır. Örnek: Şah sözcüğünü şeh okumak.
  11. Üç Birlik Kuralı: Tiyatro eserlerinin yer, zaman ve olay birliğiyle sunulmasıdır.
  12. Antoloji: Şairlerin, yazarların, bestecilerin bazı parçalarından oluşan seçkilere denir. Güldeste adı da kullanılır.
  13. Cönk: Halk şairleri hakkında bilgi veren eserlerdir.
  14. Mazmun: Divan edebiyatında belli anlamları karşılamak için kullanılan kalıplaşmış sözlerdir.
  15. Mahlas: Şairlerin şiirlerin son bölümünde kullandıkları takma isimdir.
  16. Hamse: Divan edebiyatında bir şairin beş mesnevi yazmasıdır. Beş mesnevi yazan şairlere hamse sahibi şair denir.
  17. Nazire: Bir şairin bir şiirine başa bir şairin aynı ölçü, aynı konu ve aynı uyakla yazdığı şiirdir.
  18. Tehzil: Bir şairin bir şiirine aynı konu ve biçim özelliklerini kullanarak başka bir şairin o şiir ve şairle alay etmek amacıyla yazdığı şiirdir.
  19. Mısra-i Azade: Divan şiirindeki tek dizelik (mısra) şiirlerdir.
  20. Tema: Bir şiirin içeriğini oluşturan ana duyguya, şiirdeki öze denir.
    Örnek: Hatırından çıkmasın dünyaya üryan geldiğin (Baki)

“Edebiyat Notları yayın hakları Fırat Hoca Kitapları’na aittir. 5846 ve 2936 sayılı telif hakları yasası gereğince, tamamının veya herhangi bir bölümünün  yayıncısının izni alınmadan; elektronik, mekanik, fotokopi, faksimile ve herhangi bir kayıt sistemi ile çoğaltılması veya depolanması yasaktır.”

[Toplam:1    Ortalama:5/5]

CEVAP VER

Yorum
Lütfen isminizi girin